Türkiye Cumhuriyeti, yabancıların mülkiyet edinme ve miras haklarını belirli kanuni çerçevelerle güvence altına almaktadır. Ancak yabancı bir kişinin Türkiye’deki mal varlığı üzerinde hak sahibi olması, Türk vatandaşlarından farklı bazı usul ve esaslara tabidir. Bu sürecin temel dayanağını 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu oluşturmaktadır.

Taşınmaz ve Taşınır Mallarda Uygulanacak Hukuk Ayrımı

Yabancıların mirasçılığı söz konusu olduğunda hukukumuz “ikili bir ayrım” yapmaktadır. Bu ayrım, terekede bulunan malın niteliğine göre hangi ülke hukukunun uygulanacağını belirlemektedir.

1. Taşınır Mallar (Banka hesapları, nakit para, araçlar vb.): MÖHUK madde 20 uyarınca, taşınır malların mirasçılara geçişi, miras bırakanın (muris) milli hukukuna tabidir. Yani miras bırakan bir Alman vatandaşıysa, Türkiye’deki banka hesabındaki paranın nasıl paylaşılacağı Alman Miras Hukuku kurallarına göre belirlenir.

2. Taşınmaz Mallar (Daire, arsa, dükkan vb.): Türkiye sınırları içerisinde yer alan taşınmaz malların miras yoluyla intikali ise doğrudan Türk Hukuku kurallarına tabidir. Bu durumda miras bırakanın uyruğuna bakılmaksızın, paylaşım oranları ve yasal mirasçılık sıfatı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre karara bağlanır.

Yabancıların Taşınmaz Edinmesindeki Temel Kısıtlamalar

Yabancı bir kişi yasal mirasçı olsa dahi, Türkiye’deki taşınmazı kendi adına tescil ettirebilmesi için 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. maddesinde yer alan sınırlara uyması gerekir. Kanun koyucu, milli güvenlik ve kamu yararı gereği bazı kısıtlamalar öngörmüştür.

• Ülke Listesi Şartı: Cumhurbaşkanlığı tarafından belirlenen, Türkiye’de taşınmaz edinebilecek ülkeler listesinde yer alan ülke vatandaşları mirasçı olabilir. 2026 yılı itibarıyla çoğu ülke vatandaşı bu hakka sahiptir ancak bazı istisnai ülke vatandaşları için taşınmazın doğrudan mülkiyeti mümkün olmayabilir.

• Miktar Sınırı: Bir yabancı gerçek kişi, Türkiye genelinde toplamda 30 hektarı geçecek şekilde miras yoluyla taşınmaz edinemez. Eğer miras kalan miktar bu sınırı aşarsa, aşan kısmın paraya çevrilerek mirasçıya ödenmesi yoluna gidilir.

• İlçe Bazlı Sınırlama: Bir ilçedeki özel mülkiyete konu alanın %10’undan fazlası yabancılar tarafından edinilemez. Miras intikali sırasında bu oran dolmuşsa, tapu müdürlüğü tescil işlemini gerçekleştiremez.

• Askeri Yasak ve Güvenlik Bölgeleri: Miras kalan taşınmaz stratejik bir bölgede veya askeri yasak bölge sınırları içerisindeyse, yabancı mirasçı bu mülkü kendi adına tescil edemez. Bu durumlarda taşınmaz tasfiye edilir ve bedeli mirasçıya verilir.

Yabancı Uyruklu Kişiler Türkiye’de Mirasçılık Belgesi Alabilir mi?

Evet, yabancıların Türkiye’deki varlıklar üzerinde hak iddia edebilmeleri için Türk mahkemelerinden veya belirli şartlar altında noterlerden Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) almaları zorunludur. Yabancı bir ülkeden alınan mirasçılık belgeleri, Türkiye’deki taşınmazların tapu tescilinde doğrudan geçerli kabul edilmez.

Türkiye’deki Miras Süreci İçin Avukat Tutmak Zorunlu mudur?

Hukuken bir avukatla çalışma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak yabancıların taraf olduğu miras davaları; soy bağının kanıtlanması, yabancı belgelerin apostil onayları ve resmi tercüme süreçleri gibi teknik detaylar içerir. Hak kaybı yaşamamak ve süreci hızlandırmak adına uzman bir avukattan destek almak büyük önem taşır.

Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Alma Süreci

Yabancı bir mirasçının Türkiye’deki tapu müdürlüklerine veya bankalara başvurabilmesi için elinde bir veraset ilamı bulunmalıdır. Bu belgeyi almak için izlenecek adımlar şunlardır:

1. Yetkili Makama Başvuru

Mirasçılar, miras bırakanın son ikametgahının bulunduğu veya malların bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurmalıdır. Eğer mirasçılar arasında yabancılık unsuru varsa veya soy bağı kayıtları Türk nüfus sisteminde görünmüyorsa, noterlerin bu belgeyi düzenleme yetkisi genellikle kısıtlıdır; bu nedenle mahkeme yolu en sağlıklı tercihtir.

2. Gerekli Belgelerin Hazırlanması

Yabancı mirasçının mahkemeye sunması gereken temel evraklar bulunmaktadır:

• Miras bırakanın ölümünü kanıtlayan resmi ölüm belgesi.

• Mirasçı ile ölen kişi arasındaki bağı gösteren aile nüfus kayıt örneği veya doğum belgeleri.

• Yabancı ülkeden alınan belgelerin o ülkedeki yetkili makamlarca onaylanmış Apostil şerhli asılları.

• Belgelerin Türkiye’de yeminli tercümanlarca yapılmış noter onaylı Türkçe çevirileri.

3. Mahkeme İncelemesi

Mahkeme, sunulan belgeler üzerinden bir inceleme yapar. Gerekirse Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla ilgili ülkenin konsolosluğuyla yazışmalar gerçekleştirir. Mirasçıların payları ve kim oldukları kesinleştikten sonra mirasçılık belgesi düzenlenir.

Miras Kalan Taşınmazın Satılması Zorunlu mudur?

Eğer mirasçı, Tapu Kanunu’ndaki kısıtlamalara (30 hektar sınırı, askeri yasak bölge vb.) takılmıyorsa taşınmazı kendi adına tescil ettirip dilediği kadar elinde tutabilir. Ancak yasal bir engel varsa, ilgili idare mirasçıya taşınmazı elden çıkarması için süre tanır. Bu süre içinde satış yapılmazsa, taşınmaz valilik aracılığıyla satılır ve bedeli mirasçıya ödenir.

Miras Bırakanın Borçlarından Yabancı Mirasçılar Sorumlu mudur?

Evet, Türk Hukuku’na göre miras bir bütündür. Mirasçı, miras bırakanın sadece mal varlığını (aktiflerini) değil, borçlarını (pasiflerini) da devralır. Borçlar, tereke miktarından fazlaysa mirasçılar mirasın reddi (redd-i miras) yoluna başvurabilirler. Bu davanın ölümden itibaren 3 ay içinde açılması gerekir.

Vergilendirme Süreci: Veraset ve İntikal Vergisi

Yabancı mirasçılar da Türk vatandaşları gibi miras yoluyla edindikleri varlıklar için vergi ödemekle yükümlüdür. 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu bu süreci düzenler.

• Beyanname Verme Süresi: Eğer miras bırakan Türkiye’de vefat etmişse ve mirasçılar da Türkiye’de bulunuyorsa 4 ay; farklı ülkelerde bulunuyorlarsa süre 6 aya kadar uzayabilir.

• Vergi Oranları: Vergi miktarı, mirasın değerine ve mirasçının yakınlık derecesine (eş, çocuk, anne-baba vb.) göre %1 ile %30 arasında değişen oranlarda hesaplanır.

• İstisnalar: Kanun, her yıl güncellenen belirli bir tutara kadar olan miras paylarını vergiden muaf tutmaktadır.

Vergi dairesinden “İlişik Kesme Belgesi” alınmadan tapuda tescil veya bankadan para çekme işlemleri tamamlanamaz.

Yabancı Tüzel Kişilerin Miras Hakkı

Türkiye’de yabancı şirketlerin veya vakıfların (tüzel kişilerin) mirasçı olması daha sıkı şartlara bağlanmıştır. Türk Medeni Kanunu uyarınca tüzel kişiler ancak bir vasiyetname yoluyla (mansup mirasçı olarak) mirasçı tayin edilebilirler. Kanuni mirasçılık (kan bağı yoluyla) sadece gerçek kişiler için geçerlidir. Ayrıca yabancı ticaret şirketlerinin taşınmaz edinimi, sadece özel kanunlarda (Turizm Teşvik Kanunu gibi) belirtilen amaçlar doğrultusunda mümkündür.

Değerlendirme

Yabancıların Türkiye’deki miras işlemleri, uluslararası hukuk ve yerel mevzuatın kesiştiği karmaşık bir alandır. Sürecin her aşamasında doğru belgelerin toplanması, sürelere uyulması ve mahkeme usullerinin eksiksiz yerine getirilmesi gerekir. Marmaris Koçak Hukuk Bürosu, yabancı uyruklu müvekkillerine bu karmaşık süreçte profesyonel rehberlik sunmaktadır.

Marmaris Koçak Hukuk Bürosu bünyesinde Avukat Mehmet Altan Koçak, mirasın tespiti, veraset ilamı alınması, tapu tescil işlemleri ve miras vergisi beyannameleri gibi tüm aşamalarda hukuki destek sağlamaktadır.

DETAYLI BİLGİ İÇİN LÜTFEN İLETİŞİME GEÇİNİZ.

İLETİŞİM