Türkiye’nin dört bir yanında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunan, Marmaris merkezli Marmaris Koçak Hukuk Bürosu, trafik kazaları sonrası ortaya çıkan maddi zararların tazmini konusunda uzmanlaşmış bir kadro ile çalışmaktadır. Kurucumuz Avukat Mehmet Altan Koçak önderliğinde, müvekkillerimizin haklarını korumak ve DEĞER KAYBI süreçlerini en hızlı şekilde sonuçlandırmak ana gayemizdir. Bir trafik kazası sonrası aracınızda oluşan maddi hasar onarılsa dahi, aracınızın ikinci el piyasasındaki değeri kaçınılmaz olarak düşer. Bu düşüş, hukuk sistemimizde araç değer kaybı tazminatı olarak tanımlanır. Bu makalede, araç değer kaybının nasıl hesaplandığını, hangi kanunlara dayandığını ve haklarınızı nasıl arayabileceğinizi en ince ayrıntısına kadar açıklıyoruz.

ARAÇ DEĞER KAYBI NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR?

Araç değer kaybı, bir motorlu aracın trafik kazası geçirmeden önceki ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonraki, yani hasar görüp onarıldıktan sonraki piyasa değeri arasındaki farkı ifade eder. Aracınız yetkili serviste veya profesyonel bir tamirhanede en iyi şekilde onarılmış olsa bile, tramer kayıtlarında gözüken hasar kaydı aracın satış kabiliyetini ve fiyatını düşürür. Bu durum, araç sahibinin malvarlığında meydana gelen gerçek bir azalmadır.

Marmaris Koçak Hukuk Bürosu olarak, bu maddi kaybın telafi edilmesini bir anayasal mülkiyet hakkı olarak görüyoruz. Türk hukuk sistemi, zarar görenin malvarlığındaki eksilmenin giderilmesi ilkesi üzerine kuruludur. Bu nedenle, kusursuz veya az kusurlu olan taraf, karşı tarafın mali sorumluluk sigortasından (Trafik Sigortası) bu farkı talep etme hakkına sahiptir.

ARAÇ DEĞER KAYBININ YASAL DAYANAKLARI NELERDİR?

Araç değer kaybı talepleri, Türkiye Cumhuriyeti’nin temel hukuk metinlerine ve özel kanunlarına dayanır. Süreci doğru yönetmek için bu kanunların iyi bilinmesi gerekir.

1. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK)

Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi, haksız fiilden doğan sorumluluğu düzenler. Bu maddeye göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kişi, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Trafik kazaları birer haksız fiildir. Aracın piyasa değerindeki düşüş de bu haksız fiilin doğrudan bir sonucudur. Dolayısıyla, DEĞER KAYBI tazminatının temel çıkış noktası TBK hükümleridir.

2. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)

Karayolları Trafik Kanunu, motorlu araç işletenlerin hukuki sorumluluğunu belirler. Kanunun 85. maddesi, bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, işletenin bu zarardan sorumlu olacağını açıkça belirtir. Ayrıca aynı kanun, zorunlu mali sorumluluk sigortası (Trafik Sigortası) yaptırma zorunluluğunu da getirir. İşte bu sigorta, kaza sonucu oluşan değer kaybını karşılamakla yükümlüdür.

3. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

Bu genel şartlar, sigorta şirketlerinin hangi zararları ne şekilde karşılayacağını ayrıntılı olarak düzenler. Geçmiş dönemlerde bu genel şartlarda yer alan kısıtlayıcı formüller, Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkına aykırı bulunduğu için iptal edilmiştir. Güncel uygulamada, değer kaybı hesaplaması gerçek piyasa verilerine dayanmaktadır.

Soru: Aracım çok eski olsa da değer kaybı alabilir miyim? Cevap: Evet, alabilirsiniz. Geçmişteki yaş ve kilometre sınırları büyük oranda esnemiştir. Önemli olan, aracın kaza öncesindeki durumu ile kaza sonrasındaki durumu arasında objektif bir piyasa farkı oluşmasıdır.

Soru: Kazada %100 kusurluysam değer kaybı talep edebilir miyim? Cevap: Hayır. Kendi kusurunuzla verdiğiniz zararı kendi trafik sigortanızdan karşılayamazsınız. Ancak karşı tarafın en az %25 kusurlu olması durumunda, kusur oranına göre ödeme alabilirsiniz.

ARAÇ DEĞER KAYBI NASIL HESAPLANIR?

Değer kaybı hesaplaması, basit bir matematiksel formülden ziyade çok parametreli bir değerlendirme sürecidir. Sigorta eksperleri ve hukukçular bu süreçte belirli kriterleri esas alır.

Aracın Marka ve Modeli

Lüks segmentteki bir araç ile ekonomik segmentteki bir aracın kaza sonrası değer kaybı aynı olmaz. Parça maliyetleri ve ikinci el piyasasındaki hareketlilik, kaybın miktarını doğrudan etkiler.

Aracın Kilometresi

Aracın kilometresinin yüksek olması, aşınma payını artırır. Ancak 2025 yılı itibarıyla, yüksek kilometreli araçlarda da değer kaybı oluştuğu kabul edilmektedir. Sadece kilometrenin yüksekliği, alınacak tazminat miktarında bir katsayı düşüşüne sebep olur.

Aracın Hasar Geçmişi

Eğer bir parça daha önce başka bir kazada hasar görmüşse veya boyanmışsa, aynı parçanın bu kazada tekrar hasar görmesi genellikle değer kaybı oluşturmaz. Çünkü o parça zaten piyasa gözünde değerini yitirmiş kabul edilir.

Onarımın Yapıldığı Yer ve İşçilik Kalitesi

Yetkili servislerde yapılan onarımlar ile sıradan tamirhanelerde yapılan onarımlar arasında güven farkı vardır. Ancak tramer kaydına yansıyan her onarım, piyasa değerini etkileyen bir faktördür.

Parçanın Değişimi mi Onarımı mı?

Bir parçanın orijinali ile değişmesi, o parçanın boyanarak onarılmasına göre genellikle daha fazla değer kaybı oluşturur. Değişen parça, aracın “orijinallik” vasfını daha fazla etkiler.

HESAPLAMA KRİTERLERİ VE FORMÜLASYON

Geleneksel hesaplama yöntemlerinde kullanılan karmaşık katsayılar yerine, günümüzde daha çok “Piyasa Rayiç Değer Analizi” yöntemi öne çıkmaktadır. Marmaris Koçak Hukuk Bürosu uzmanları, bu analiz sürecinde şu adımları izler:

1. Kaza Öncesi Değer Tespiti: Aracın kaza yapmadan hemen önceki tarih itibarıyla sarı site verileri, kasko değer listeleri ve piyasa gözlemleri ile gerçek değeri belirlenir.

2. Hasarlı ve Onarılmış Değer Tespiti: Aracın hasar kaydı işlendikten sonraki satış fiyatı öngörülür.

3. Aradaki Fark: Bu iki tutar arasındaki fark, baz değer kaybını oluşturur.

Örneğin; 1.500.000 TL piyasa değeri olan bir araç, kaza sonrası 1.420.000 TL’ye alıcı bulabiliyorsa, 80.000 TL tutarında bir DEĞER KAYBI söz konusudur. Bu tutara eksper ücretleri ve diğer masraflar da eklenir.

DETAYLI HESAPLAMA İÇİN;

DETAYLI HESAPLAMA ARACI

Soru: Plastik tampon veya cam hasarları değer kaybına girer mi? Cevap: Yeni düzenlemeler ve güncel hukuki yaklaşımlar çerçevesinde, plastik parça ve dış aksam hasarları da artık değer kaybı kapsamına dahil edilmektedir. Aracın bütünlüğünü bozan her türlü değişim bir kayıptır.

Soru: Sigorta şirketi ödemeyi ne zaman yapar? Cevap: Eksiksiz bir başvuru sonrası sigorta şirketinin 15 gün içerisinde cevap verme veya ödeme yapma zorunluluğu vardır. Eğer bu sürede ödeme gelmezse Sigorta Tahkim Komisyonu süreci başlar.

BAŞVURU ŞARTLARI VE GEREKLİ BELGELER

Bir değer kaybı tazminatı alabilmek için belirli hukuki şartların oluşması gerekir. Bu şartları şu şekilde sıralayabiliriz:

• Kusur Durumu: Kazada %100 kusurlu olmamalısınız. Haklılık payınız arttıkça alacağınız tazminat artar.

• Zamanaşımı: Kaza tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde başvurunuzu tamamlamalısınız. Bu süreyi geçirdiğinizde hakkınız düşer.

• Hasarın Niteliği: Aracın pert (ağır hasarlı) olmaması gerekir. Pert olan araçlarda zaten aracın tam rayiç bedeli ödendiği için ayrıca değer kaybı oluşmaz.

• Başvuru Zorunluluğu: Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye gitmeden önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmak yasal bir zorunluluktur.

Gerekli Belgeler Listesi:

• Kaza Tespit Tutanağı (Islak imzalı veya e-tutanak),

• Hasarlı bölgenin fotoğrafları (Kaza anı ve onarım sonrası),

• Aracın ruhsat fotokopisi,

• Sürücü belgesi fotokopisi,

• Hasar onarım faturası ve parça döküm listesi,

• Banka hesap bilgileri (IBAN).

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU SÜRECİ

Sigorta şirketleri genellikle hesaplama yaparken en düşük katsayıları kullanır ve hak edilenin çok altında bir ödeme teklif eder. Bu durumda Marmaris Koçak Hukuk Bürosu olarak devreye giriyoruz. Sigorta Tahkim Komisyonu, bu uyuşmazlıkları mahkemelere göre çok daha hızlı (ortalama 4-8 ay içinde) çözen özel bir yargı mekanizmasıdır.

Tahkim süreci şu şekilde ilerler:

1. Sigorta şirketine ihtarname gönderilir.

2. Şirketin eksik ödeme yapması veya başvuruyu reddetmesi beklenir.

3. Dosya, gerekli harçlar yatırılarak Sigorta Tahkim Komisyonu’na iletilir.

4. Bağımsız bir bilirkişi atanır ve aracın gerçek değer kaybını tarafsızca hesaplar.

5. Hakem heyeti kararı verir. Bu karar, ilam niteliğindedir ve icraya konulabilir.

Soru: Avukat tutmak zorunda mıyım? Cevap: Kanunen zorunlu değildir ancak sigorta şirketlerinin karmaşık hesaplama yöntemleri ve hukuki prosedürleri karşısında hak kaybına uğramamak için profesyonel destek hayati önem taşır. Marmaris Koçak Hukuk Bürosu süreci sizin adınıza başından sonuna kadar yönetir.

Soru: Şirket aracım veya ticari taksim için de değer kaybı alabilir miyim? Cevap: Evet. Hatta ticari araçlarda değer kaybının yanı sıra “kazanç kaybı” (aracın serviste kaldığı süre boyunca çalışamaması) tazminatı da talep edilebilir.

MARMARİS KOÇAK HUKUK BÜROSU İLE HAKKINIZI ARAYIN

Trafik kazaları sadece fiziksel ve psikolojik travmalar yaratmaz, aynı zamanda büyük ekonomik yükler getirir. Marmaris lokasyonunda bulunmamıza rağmen, dijital altyapımız ve yaygın iş ağımız sayesinde tüm Türkiye’deki müvekkillerimize hizmet veriyoruz. Avukat Mehmet Altan Koçak, her dosyanın kendine özgü olduğunu ve titizlikle incelenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Aracınızın piyasa değerini korumak ve yasal haklarınızı sonuna kadar savunmak için biz buradayız. Yanlış hazırlanan bir dilekçe veya eksik sunulan bir belge, binlerce liralık tazminat hakkınızın yanmasına neden olabilir. Biz, süreci profesyonel bir şekilde yürüterek sizin sadece aracınızın onarımıyla ilgilenmenizi sağlıyoruz. Geri kalan tüm hukuki süreci biz üstleniyoruz.

DEĞER KAYBI HESAPLAMASINDA GÜNCEL EĞİLİMLER

2024 ve 2025 yıllarında enflasyonist ortam nedeniyle araç fiyatları çok hızlı değişkenlik göstermektedir. Bu durum, değer kaybı miktarını da yukarı çekmektedir. Eski tarihlerde 5.000 TL olan bir hasarın piyasa karşılığı bugün 50.000 TL olabilmektedir. Bu nedenle güncel piyasa verilerini okuyabilen eksperlerle çalışmak çok kritiktir.

Ayrıca, ikinci el araç piyasasının daraldığı dönemlerde “satış kabiliyeti kaybı” daha da önem kazanır. Alıcıların hasar kaydı konusundaki hassasiyeti, aracın elden çıkarılma süresini uzatır. Mahkemeler ve hakemler, bu ekonomik gerçekliği de tazminat miktarına yansıtmaktadır.

Araç değer kaybı, trafik kazası mağdurlarının en doğal ve yasal hakkıdır. Bu hakkı ararken dikkat edilmesi gereken en önemli husus, süreyi geçirmemek ve doğru kişilerle çalışmaktır. Marmaris Koçak Hukuk Bürosu, şeffaflık ilkesiyle hareket ederek müvekkillerini her aşamada bilgilendirir.

Eğer siz de bir kaza geçirdiyseniz ve aracınızda maddi hasar oluştuysa, vakit kaybetmeden uzman bir hukukçudan görüş alın. Unutmayın, sigorta şirketleri birer ticari kuruluştur ve öncelikleri kendi karlarını korumaktır. Sizin önceliğiniz ise hakkınız olanı tam ve eksiksiz almaktır.

DETAYLI BİLGİ İÇİN İLETİŞİME GEÇİNİZ;

İLETİŞİM